Këngët e eposit shqiptar përshkruhen me një prej instrumenteve më të veçanta të zonës së Ballkanit. Lahuta është një instrument i veçantë, që përdoret vetëm në këtë rajon, dhe shoqëron kryesisht këngët që këndohen në veriun e Shqipërisë, si dhe në disa zona të Kosovës dhe të Maqedonisë së Veriut. Ajo është e njohur për tingujt e saj të theksuar dhe të thellë, të cilat shoqërojnë recitimin e këngëve epike, siç janë këngët e heronjve.
Produksioni i lahutës kërkon mjeshtëri të veçantë dhe përdor materiale natyrore, si druri, lëkura dhe litarët. Ja një përshkrim i proceseve kryesore të prodhimit të lahutës:
Përzgjedhja e drurit: Druri më i përdorur për trupin e lahutës është lisi, i cili është i fortë dhe i qëndrueshëm. Druri duhet të jetë i thatë dhe pa krisje. Pjesa e trupit të lahutës është e formuar në një shkop të ngushtë dhe të gjatë.
Punimi i trupit: Trupi i lahutës është shpesh i gdhendur me dorë dhe mund të ketë forma të ndryshme. Pas gdhendjes, trupit i jepet forma e kërkuar dhe më pas i bëhet një shtresë mbrojtëse për ta ruajtur nga lagështia dhe dëmtimet.
Përgatitja e dritares: Lahuta ka një pjesë të quajtur “dritare”, e cila është e mbuluar me lëkurë të tendosur. Kjo lëkurë i jep instrumentit një tingull të veçantë. Lëkura përdoret për të mbuluar pjesën e trupit, duke krijuar një hapësirë rezonante.
Krijimi i gishtave dhe shtizës: Lahuta ka gishta të formuar nga një material tjetër, shpesh druri i holluar. Shtiza e lahutës është e lidhur me gishta dhe shërben për të mbajtur litarët e tendosur.
Përgatitja e litarëve: Litarët e lahutës janë të rëndësishëm për prodhimin e tingullit. Ata janë zakonisht prej najloni ose materiali tjetër të qëndrueshëm dhe të fortë. Litarët tërhiqen për të krijuar tensionin e nevojshëm për të prodhuar tingujt.
Përfundimi dhe rregullimi: Pas përfundimit të ndërtimit, lahuta kalon në një fazë të rregullimit të tingujve. Pjesa më e rëndësishme është tensionimi i litarëve dhe balancimi i tingujve që dalin prej saj.
